Leren, Leven en Bewegen
“Onderwijs, cultuur en sport zijn de fundamenten voor een gezonde, actieve en verbonden samenleving. Want alleen door te investeren in kennis, creativiteit en beweging kunnen we echte vooruitgang boeken.”
Leven is meer dan wonen, gezondheid en werken. Leven is genieten, leren, ontwikkelen, bewegen, voelen, dansen, elkaar ontmoeten en nog zoveel meer. Dat maakt ons mens en houdt ons fysiek en mentaal gezond. Onderwijs, cultuur en sport moet voor iedereen toegankelijk zijn.
Wat gebeurt er nu?
Gemeente Wijchen kent een gevarieerd onderwijslandschap met zowel grote als kleine scholen, die samenwerken met maatschappelijke organisaties voor naschoolse activiteiten. De basisscholen in de gemeente staan echter voor grote uitdagingen. De afnemende leerlingaantallen in dorpsscholen, de variërende kwaliteit van schoolgebouwen en het gebrek aan een structureel plan om deze scholen toekomstbestendig te maken, bedreigen de toegankelijkheid en kwaliteit van onderwijs in de kernen. Enkele scholen hebben recent moderniseringsstappen gezet, maar de verschillen in gebouwkwaliteit zijn nog steeds groot, met klaslokalen die te warm of te koud zijn. Dit heeft een directe invloed op het leerklimaat en de prestaties van de leerlingen.
Daarnaast is de verbinding tussen onderwijs en de regionale arbeidsmarkt zwak. Stageplaatsen, leerbanen en kans-beroepen blijven vaak ongebruikt, en de samenwerking met lokale bedrijven en MBO-instellingen wordt niet structureel georganiseerd. Deze gemiste kansen voor jongeren om zich voor te bereiden op de arbeidsmarkt leiden tot een gebrek aan werkbare ervaringen en vitaal onderwijs.
Laaggeletterdheid is in de regio een probleem: ongeveer 11% van de volwassenen heeft moeite met lezen, schrijven en rekenen. Dit heeft niet alleen invloed op de kansen van volwassenen, maar ook op de ondersteuning die kinderen thuis kunnen krijgen. Het onderwijsbeleid in Wijchen mist de integrale aanpak die nodig is om laaggeletterdheid bij zowel kinderen als ouders effectief aan te pakken. De samenwerking met omliggende gemeenten, waar succesvolle initiatieven op dit gebied plaatsvinden, wordt onvoldoende benut.
Op het gebied van sport en cultuur bestaat er een solide basis, maar ook hier is er werk aan de winkel. De zwemveiligheid is landelijk een probleem en ook in Wijchen is het risico aanwezig. Het gebrek aan capaciteit voor schoolzwemmen maakt het moeilijk om alle kinderen zwemveilig te maken. Daarnaast zijn veel sport- en cultuurvoorzieningen niet voor iedereen toegankelijk, wat vooral kwetsbare groepen uitsluit van deelname.
Wat wil Emilia doen?
Emilia zet in op een toekomstbestendig en inclusief onderwijs- en cultuurbeleid. Wij willen onderwijs versterken, cultuur toegankelijk maken en de verbinding tussen onderwijs, werk en cultuur verbeteren. Concreet betekent dit:
1. Behoud en versterking van dorpsscholen
Kernschoolfonds: Emilia stelt een fonds in om kleine dorpsscholen te ondersteunen, zodat ze niet enkel afhankelijk zijn van leerlingaantallen. Dit fonds wordt gebruikt voor onderhoud, modernisering en multifunctionele inzetbaarheid van schoolgebouwen. Dorpsscholen worden gepositioneerd als ‘groene scholen’ met een focus op natuuronderwijs en samenwerking met lokale ondernemers.
Groene Dorpsscholen: Wij gaan dorpsscholen verduurzamen en versterken door ze multifunctioneel in te richten. Scholen krijgen de rol van sociaal-culturele hubs en blijven zo de kern van dorpen.
2. Gelijkwaardige schoolgebouwen
Binnenklimaatfonds: Scholen met verouderde infrastructuur krijgen prioriteit bij aanvragen voor renovatie en verduurzaming, zoals betere ventilatie, koeling en isolatie. Dit zorgt voor gelijkwaardige onderwijsomstandigheden in alle kernen. Wij stellen een meerjarenplan op voor periodiek onderhoud, zodat alle scholen op lange termijn dezelfde kwaliteitsstandaarden halen.
3. Naschoolse activiteiten en cultuur
Verbreden van het aanbod: Emilia versterkt naschoolse programma’s door samen te werken met maatschappelijke organisaties en vrijwilligers. We zorgen ervoor dat álle kinderen, inclusief kwetsbare groepen zoals minima en migrantenkinderen, toegang hebben tot sport, cultuur en taalondersteuning.
Stichting Leergeld en Taalondersteuning: We zorgen voor een toegankelijk systeem waarbij ouders snel toegang hebben tot hulpmiddelen voor schoolspullen, sport, zwemlessen en cultuuractiviteiten. Dit wordt geïntegreerd in een digitaal loket dat actief bekend wordt gemaakt via consultatiebureaus en scholen.
4. Koppeling onderwijs en werk
Loket Werk & Onderwijs Wijchen: Wij willen een loket dat de samenwerking tussen onderwijs, stages, werkervaringsplaatsen en leerbanen structureel faciliteert. Dit loket biedt jongeren en volwassenen die willen doorwerken of omscholen, toegang tot kansen in de lokale arbeidsmarkt.
Stages en leerbanen: Emilia zorgt ervoor dat er een structurele koppeling is tussen scholen en de regionale arbeidsmarkt. Dit biedt studenten concrete mogelijkheden voor stages en banen in sectoren als techniek, zorg en onderwijs. Een jaarlijkse banenmarkt voor jong en oud zal de verbinding tussen onderwijs en werk verder versterken.
5. Zwemveiligheid en sportdeelname
Sport- en zwemprogramma: We introduceren een Sport- en Zwempas voor kinderen t/m 16 jaar, waarmee ze toegang krijgen tot zwemlessen en sportactiviteiten. Dit helpt de zwemveiligheid te verbeteren en zorgt ervoor dat alle kinderen kunnen deelnemen aan sport, ongeacht hun achtergrond.
Uitbreiding zwemcapaciteit: Emilia zal met omliggende gemeenten samenwerken om de capaciteit voor schoolzwemmen te vergroten en schoolzwemprogramma’s toegankelijker te maken voor alle kinderen.
6. Toegankelijke cultuur
Pop-up cultuurprojecten: Emilia wil cultuur dichter bij de inwoners brengen door bijvoorbeeld pop-up ateliers in leegstaande panden, wijkgerichte kunstprojecten en kleinschalige podia op scholen en buurthuizen. Dit vergroot de culturele participatie en zichtbaarheid van kunst in alle wijken van Wijchen.
Versterken muziek- en kunsteducatie: We onderzoeken de mogelijkheden voor het centraliseren van muziek- en kunsteducatie onder één dak in Wijchen, zodat kinderen toegang hebben tot een breed aanbod van culturele en kunstzinnige activiteiten.
7. Regionale samenwerking
Emilia zet in op een intensievere samenwerking met omliggende gemeenten. Dit maakt het mogelijk om gezamenlijke initiatieven op het gebied van onderwijs, sport en cultuur op te zetten, zoals gezamenlijke inkoop van middelen en het delen van best practices.
Wat levert het op voor de inwoners van Wijchen?
Voor de leerlingen: Een kwalitatief hoogwaardig en inclusief onderwijsaanbod, met gelijke kansen voor iedereen, ongeacht hun achtergrond.
Voor de dorpsgemeenschappen: Het behoud van dorpsscholen die niet alleen als onderwijsinstelling dienen, maar als een sociaal-culturele plek in de gemeenschap, waarmee de leefbaarheid in de dorpen wordt versterkt.
Voor de kwetsbare groepen: Een grotere toegankelijkheid van sport, cultuur en onderwijs voor kinderen uit minima-gezinnen, migrantenkinderen en andere kwetsbare groepen. Voor de werkende jongeren en volwassenen: Beter verbonden onderwijs met de regionale arbeidsmarkt, waardoor stageplaatsen, leerbanen en kansberoepen toegankelijker worden. Voor de zwemveiligheid: Een verhoogde zwemveiligheid onder kinderen, doordat alle kinderen toegang krijgen tot zwemlessen via het Sport- en Zwempas-programma.
Voor de cultuurparticipatie: Meer kansen voor culturele deelname voor iedereen in Wijchen, doordat cultuur dichter bij de inwoners wordt gebracht en het aanbod breder wordt.
Emilia’s Visie op Onderwijs en Cultuur: Duurzaam, Inclusief en Verbindend
Emilia gelooft in een toekomst waarin onderwijs en cultuur stevig verankerd zijn in onze gemeenschap. Met de juiste samenwerking en betrokkenheid van iedereen kunnen we de kwaliteit van onderwijs verbeteren en de verbinding tussen onderwijs, werk en cultuur versterken. We zetten in op concrete stappen en vernieuwing. Samen zorgen we voor een Wijchen waarin niemand achterblijft en iedereen gelijke kansen krijgt om zich te ontwikkelen.
Samen bouwen we aan een Wijchen waar onderwijs, cultuur en werk hand in hand gaan!